Var
Künye
- Eklenme tarihi
- İçerik türü
- Şiir
- Ana tema
- Aşk ve güzellik
- Konu
- Sevgilinin güzelliği karşısında duyulan hayranlık, ulaşamamanın verdiği sızı ve özlem
- Şiir türü
- Lirik şiir ve güzelleme
- Gelenek
- Halk şiiri ve âşık edebiyatı geleneği
- Ölçü
- 11’li hece ölçüsü
Şiir Metni
Kıskanma güllerin güzelliğini
Dalında gizlenir dikenleri var
Uzatıp elini koparma emi
Renginde bülbülün ahu zarı var
Kirpiği ok gibi kaşı kemanım
Salınır yürürken zülfü dalgalım
Alamadım sende kaldı muradım
Yaralı gönlümde dinmez sızı var
Perçemi dökülür gelir yüzüne
Canımı veririm bir tek teline
Gecemi ek ettim gayri gündüze
Görmeyen gözümün akar yaşı var
Edebî Değerlendirme
Genel Bakış
“Var” adlı şiir, sevgilinin güzelliğini ve bu güzelliğin âşıkta bıraktığı derin izi anlatan lirik bir şiirdir. Şiirin genel havasında hayranlık, özlem ve içli bir sızı öne çıkar. Gül, diken, bülbül, kaş, kirpik, zülüf ve gözyaşı gibi imgelerle hem sevgilinin çekiciliği hem de aşkın acı veren yanı dile getirilmiştir.
Tema Ve Konu
Şiirin ana teması aşk ve güzelliktir. Konu, sevgilinin güzelliğine kapılan âşığın muradına erememesi ve gönlünde dinmeyen bir yara taşımasıdır. İlk dörtlükte gülün güzelliği ile dikenin acısı birlikte verilir. Bu durum, aşkın hem güzel hem de yaralayıcı yönüne işaret eder. İkinci ve üçüncü dörtlüklerde sevgilinin kaşı, kirpiği, zülfü ve perçemi üzerinden geleneksel güzellik anlayışı işlenir.
Dil Ve Söyleyiş
Şiirin dili sade, samimi ve halk söyleyişine yakındır. “Koparma emi”, “sende kaldı muradım”, “canımı veririm” gibi ifadeler şiire içten bir konuşma havası kazandırır. Söyleyiş, sevgiliye duyulan hayranlıkla birlikte sitemli ve hüzünlü bir tona sahiptir. Şair, ağır ve süslü bir dil yerine halk şiirinin doğal anlatımını tercih etmiştir.
Ahenk Ve Yapı
Şiir üç dörtlükten oluşur ve 11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır. Her dörtlüğün sonunda yer alan “var” sözcüğü, şiire güçlü bir tekrar ve ahenk kazandırır. “Güzelliğini / dikenleri”, “kemanım / dalgalım / muradım”, “yüzüne / teline / gündüze” gibi ses benzerlikleri şiirin uyak düzenini destekler. Mısraların düzenli akışı, şiire türküye yakın bir ritim verir.
Gelenekle Bağlantı Ve Sonuç
Şiir, Türk halk şiiri ve âşık edebiyatı geleneğiyle güçlü bir bağ taşır. Gül, bülbül, diken, zülüf, kaş ve kirpik gibi imgeler, klasik halk şiiri ve güzelleme anlayışında sıkça kullanılan unsurlardır. Âşığın sevgili karşısındaki çaresizliği, muradına erememesi ve gözyaşı dökmesi de bu geleneğin belirgin duygularındandır. Şiirin öne çıkan yönü, sevgilinin güzelliğini aşkın yaralayıcı tarafıyla birlikte sade ve ahenkli bir dille anlatmasıdır.