Görmez Gibisin
Künye
- Eklenme tarihi
- İçerik türü
- Şiir
- Ana tema
- Sevda ve sitem
- Konu
- Sevgilinin uzak ve kırgın tavrı karşısında âşığın konuşma, bağışlanma ve yakınlaşma isteği
- Şiir türü
- Lirik şiir
- Gelenek
- Halk şiiri ve âşık edebiyatı geleneği
- Ölçü
- 11’li hece ölçüsü
Şiir Metni
Muhabbet edelim gel yar seninle
Uzaktan uzağa gelir geçersin
Nedir bu hallerin deyiver hele
Bir yana boynunu büker gibisin
Yok mudur dillerin iki kelam et
Kusurum var ise bağışla affet
Küsme de razıyım yeter ki naz et
Çatılmış kaşların kızar gibisin
Menzilin neresi söyle bileyim
Ardına düşüp de ben de geleyim
Serimi yoluna kurban edeyim
Perişan halimi görmez gibisin
Edebî Değerlendirme
Genel Bakış
“Görmez gibisin”, sevgilinin uzak ve kırgın tavrı karşısında âşığın konuşma, anlaşılma ve yakınlaşma isteğini dile getiren lirik bir şiirdir. Âşık, sevgilinin yanından geçip gitmesini, boynunu bükmesini ve kaşlarını çatmasını anlamlandırmaya çalışır. Şiirin genel havasında sevgiyle karışık bir sitem, bağışlanma arzusu ve karşılık bekleyen içten bir yakarış vardır.
Tema ve Konu
Ana tema sevda ve sitemdir. Şiirin konusu, sevgilinin mesafeli davranışı karşısında âşığın kusurunu öğrenmek ve gönlünü yeniden kazanmak istemesidir. İlk dörtlükte iletişim kurma çağrısı yapılır; ikinci dörtlükte olası bir kusur için bağışlanma dilenir. Son dörtlükte sevgilinin ardına düşme ve yoluna canını adama düşüncesiyle bağlılığın derecesi ortaya konur.
Dil ve Söyleyiş
Şiirin dili sade, konuşma havasında ve halk söyleyişine yakındır. “Deyiver hele”, “iki kelam et”, “bağışla affet” ve “yeter ki naz et” sözleri doğrudan hitabı güçlendirir. Âşığın soruları ve istekleri, duyguyu soyut anlatmak yerine yaşanan bir karşılaşma içinde görünür kılar. “Gibisin” sözü kesin hükümden kaçınan, kırgın ama yumuşak bir söyleyiş oluşturur.
Ahenk ve Yapı
Üç dörtlükten oluşan şiir 11’li hece ölçüsüyle kurulmuştur. Dörtlüklerin son dizelerinde yinelenen “gibisin” sözü redif niteliği taşıyarak şiirin sitemli sesini birleştirir. “Seninle / hele”, “kelam et / affet / naz et” ve “bileyim / geleyim / edeyim” ses birlikleri uyak düzenini destekler. Ölçülü ve akıcı yapı, şiire türküye yakın bir ritim kazandırır.
Gelenekle Bağlantı ve Sonuç
Yar, naz, kaş, menzil, serini yoluna kurban etme ve sevgilinin ardına düşme gibi unsurlar şiiri halk şiiri ile âşık edebiyatının sevda anlayışına bağlar. Âşık, gururunu geri plana bırakarak bağışlanmayı ve sevgilinin yakınlığını ister. Şiirin öne çıkan yönü, yoğun bağlılığı sade bir konuşma diliyle vermesi ve sitemi sertleştirmeden içli bir yakarış hâlinde sürdürmesidir.