Anlamadım
Künye
- Eklenme tarihi
- İçerik türü
- Şiir
- Ana tema
- Siyasi geri dönüş ve şaşkınlık
- Konu
- Siyasetten çekildiği düşünülen bir kişinin yeniden görünmesini mezardan dönüş ve kopya benzetmeleriyle sorgulamak
- Şiir türü
- Mizahi şiir ve taşlama
- Gelenek
- Halk şiiri ve âşık edebiyatı geleneği
- Ölçü
- 11’li hece ölçüsü ağırlıklı
Şiir Metni
Anlamadım şu siyaset işini
Sustu derken yazageldi arkadaş
Nasıl atlatırsın bilmem eceli
Öldü derken çıkageldi arkadaş
Yatamayıp kaçtı desek mezardan
Üzerinde zerre iz yok topraktan
Hiç şikâyet etmiyor da halından
Kameraya poz veriyor arkadaş
Çin işi mi Japon işi mi acaba
Halk içinde kopya diyen çok fazla
Bu işte bir numara var ama
Kafa yormak kâr etmiyor arkadaş
Der Mehmet'im isim falan vermedim
Aleyhinde kötü bir şey demedim
Yalan yok birazcık da sevindim
Oh derken vah'a düştük arkadaş
Edebî Değerlendirme
Genel Bakış
“Anlamadım”, siyasette ortadan kaybolduğu veya sustuğu düşünülen bir kişinin yeniden görünmesini ölümden dönüşe benzeterek hicveden mizahi bir şiirdir. Mezar, toprak izi, kopya ve kamera görüntüleri çevresinde kurulan anlatı, şaşkınlığı bilinçli bir abartıya dönüştürür. Anlatıcı isim vermediğini ve kötü söz söylemediğini belirterek taşlamasını ironik bir korunma diliyle sürdürür.
Tema ve Konu
Ana tema siyasi geri dönüş ve şaşkınlıktır. Şiirin konusu, siyaset sahnesinden çekildiği sanılan kişinin yeniden ortaya çıkmasıdır. İlk dörtlükte susma ile ölüm, geri dönüş ile mezardan çıkma arasında benzerlik kurulur. Sonraki bölümlerde toprak izi taşımayan görüntü, kamera pozu ve kopya kuşkusu mizahı büyütür. Son dörtlükte sevinç ile yeniden hayal kırıklığı yaşama ihtimali yan yana gelir.
Dil ve Söyleyiş
Dil konuşma havasında, şaşkın ve alaycıdır. “Arkadaş” hitabının sürekli tekrarı, anlatıcının gözlemlerini yakın çevresine aktaran bir sohbet tonu kurar. “Çin işi mi Japon işi mi”, “bu işte bir numara var” ve “isim falan vermedim” sözleri gündelik mizahı besler. Açıkça isim vermekten kaçınma, eleştiriyi gizlemez; tersine ironik biçimde daha görünür hâle getirir.
Ahenk ve Yapı
Şiir dört dörtlükten oluşur ve 11’li hece ölçüsüne ağırlıklı olarak yaslanır; birkaç dizede hece farklılığı görülür. Dörtlük sonlarındaki “arkadaş” sözü redif ve hitap görevi görür. “Mezardan / topraktan / halından”, “acaba / fazla / ama” ve “vermedim / demedim / sevindim” ses birlikleri ahengi destekler. Şaşkınlık örnekleri her bölümde artarak mizahi bir anlatı zinciri kurar.
Gelenekle Bağlantı ve Sonuç
Siyasi kişileri ad vermeden ima yoluyla eleştirmek, abartıdan ve günlük konuşma dilinden yararlanmak halk şiirindeki taşlama geleneğine uygundur. Şair “Der Mehmet’im” sözüyle kendisini anarken aynı anda eleştirisinin sorumluluğunu mizahla hafifletir. Eserin öne çıkan yönü, siyasi geri dönüşü mezardan çıkma ve kopya görüntüsü çevresinde kurduğu gerçeküstü benzetmelerle anlatmasıdır.