Umurumda Değil
Künye
- Eklenme tarihi
- İçerik türü
- Şiir
- Ana tema
- Yalnızlık, tükenmişlik ve kayıtsızlık
- Konu
- Karanlık ve yalnızlık içinde kalan kişinin zamana, yanmaya ve dünya zevklerine karşı ilgisini yitirmesi
- Şiir türü
- Lirik şiir
- Gelenek
- Halk şiiri geleneği
- Ölçü
- 8’li hece ölçüsü ağırlıklı
Şiir Metni
Battı güneş çöktü karanlık
Ne ay umurumda ne yıldız umurumda
Geriye kalan koca yalnızlık
Ne dün umurumda ne yarın umurumda
Bir sigara bir de çakmak
Öyle ağır ağır yanmak
Dumanında kayıp olmak
Ne kor umurumda ne kül umurumda
Sarhoşluk var üzerimde
Gerek duymam hiç içmeye
Divanelik var ya serde
Ne bal umurumda ne mey umurumda
Edebî Değerlendirme
Genel Bakış
“Umurumda değil”, güneşin batışıyla başlayan karanlığı insanın iç dünyasındaki yalnızlık, tükenmişlik ve kayıtsızlıkla birleştirir. Geçmiş ile gelecek, ay ile yıldız, kor ile kül ve bal ile mey anlatıcı için anlamını yitirir. Sigara dumanında kaybolma ve içmeden sarhoş olma hâlleri, dünyayla bağları zayıflayan kişinin ağır ve divane ruh durumunu görünür kılar.
Tema ve Konu
Ana tema yalnızlık, tükenmişlik ve kayıtsızlıktır. Şiirin konusu, karanlıkta yalnız kalan kişinin zamanın iki yönüne, yanmanın sonucuna ve hayatın tatlarına karşı ilgisini yitirmesidir. İlk dörtlükte dünya ve zaman, ikinci bölümde yanış ve yok oluş, son dörtlükte sarhoşluk ile divanelik öne çıkar. Tekrarlanan umursamazlık, aslında derin bir kırgınlığın savunma biçimi olarak belirir.
Dil ve Söyleyiş
Dil kısa, doğrudan ve tekrarların etkisine dayalıdır. “Umurumda” sözcüğünün ikili kullanımı, her dörtlükte yeni bir değer alanının reddedildiğini gösterir. Ay-yıldız, dün-yarın, kor-kül ve bal-mey karşıtlıkları hayatın bütününü kapsayan bir kayıtsızlık kurar. Sigara, çakmak ve duman gibi gündelik imgeler, soyut tükenmişlik duygusunu somut ve karanlık bir sahneye taşır.
Ahenk ve Yapı
Şiir üç dörtlükten oluşur ve 8’li hece ölçüsüne ağırlıklı olarak yaslanır; uzun nakarat dizeleriyle farklı hece sayıları oluşur. “Umurumda” tekrarı belirgin bir nakarat ve redif etkisi yaratır. “Çakmak / yanmak / olmak” uyakları ikinci dörtlüğün akışını güçlendirirken “üzerimde / içmeye / serde” ses yakınlıkları son bölümde ritmi sürdürür. Yapı, karanlıktan divaneliğe ilerler.
Gelenekle Bağlantı ve Sonuç
Divanelik, yanmak, kor, kül, bal ve mey sözleri halk şiirinin sevda ve dünya algısıyla bağlantılıdır. Şiir bu geleneksel unsurları sigara ve duman gibi gündelik görüntülerle yan yana getirerek içe kapanmış çağdaş bir yalnızlık kurar. Eserin gücü, “umurumda değil” sözüyle dışarıya kayıtsızlık gösterirken alt katmanda büyük bir kırgınlık ve tükeniş duygusunu sezdirme biçimindedir.