Aşk Hesabı
Künye
- Eklenme tarihi
- İçerik türü
- Şiir
- Ana tema
- Aşkın hesaba sığmaması
- Konu
- Sevdanın akıl, mantık ve matematikle açıklanamayacak bir kader oluşu
- Şiir türü
- Lirik ve didaktik şiir
- Gelenek
- Halk şiiri ve âşık edebiyatı geleneği
- Ölçü
- 11’li hece ölçüsü
Şiir Metni
Bir gönülü bir gönülle toplarsın
Çıkan sonuç sevda olur aşk olur
Özlemini hasret ile çarparsın
Damla damla gözden gelen yaş olur
Bilinmezlik varsa eğer bu işte
Denklem kursan fayda etmez kimseye
İster Y koy ister X koy birine
Çıkan sonuç her dem ahu zar olur
Bölünerek çoğalırım zannetme
Bölündükçe payın kalmaz kendine
Sonra dönüp baktığında geçmişe
Yaramayan sıfırların bol olur
Gelip bana kendini mi sorarsın
Kaybettin de ruhunu mu ararsın
Her gülene düşünmeden kanarsın
Gün gelir ki pişmanlığın çok olur
Der Mehmet'im hesap uymaz sevdaya
Aşka düşen gerek duymaz ki akla
İster çarp ister böl istersen topla
En sonunda kısmet neyse o olur
Edebî Değerlendirme
Genel Bakış
“Aşk Hesabı” adlı şiir, aşkı matematik terimleri üzerinden anlatan, hem duygusal hem de öğüt verici yönü bulunan bir şiirdir. Şiirde toplama, çıkarma, çarpma, bölme, denklem, bilinmezlik ve sıfır gibi kavramlar sevda hâllerini açıklamak için kullanılır. Genel havasında aşkın akılla çözülemeyen, insanı bazen çoğaltan bazen de eksilten güçlü bir duygu olduğu düşüncesi öne çıkar.
Tema Ve Konu
Şiirin ana teması aşkın hesaba sığmamasıdır. Konu, insanın aşkı akıl ve mantıkla çözmeye çalışsa da sonunda kaderin ve kısmetin belirleyici olmasıdır. İlk dörtlükte iki gönlün birleşmesiyle sevdanın doğduğu anlatılır. Sonraki bölümlerde aşkın bilinmezlikler taşıdığı, denklemle çözülemeyeceği, bölündükçe insanı eksiltebileceği ve yanlış seçimlerin pişmanlık getireceği vurgulanır. Son dörtlükte ise şiirin ana düşüncesi açıkça verilir: Aşk, hesaba değil kısmete bağlıdır.
Dil Ve Söyleyiş
Şiirin dili sade, anlaşılır ve halk söyleyişine yakındır. Matematik terimlerinin günlük aşk diliyle birleştirilmesi şiire farklı ve dikkat çekici bir anlatım kazandırır. “İster çarp ister böl istersen topla” dizesi, şiirin hem konuşma diline yakınlığını hem de temel düşüncesini güçlü biçimde yansıtır. Son dörtlükte “Mehmet’im” ifadesinin kullanılması, âşık edebiyatındaki mahlas söyleyişini hatırlatır.
Ahenk Ve Yapı
Şiir beş dörtlükten oluşur ve 11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır. Dörtlük yapısı düzenlidir. “Olur” sözcüğünün dörtlük sonlarında tekrarlanması şiire güçlü bir ahenk kazandırır. “Toplarsın / çarparsın”, “sorarsın / ararsın / kanarsın” gibi ses benzerlikleri ritmi destekler. Matematik kavramlarının art arda kullanılması, şiirin anlam örgüsünü güçlendirdiği gibi söyleyişe de düzenli bir akış verir.
Gelenekle Bağlantı Ve Sonuç
Şiir, biçim ve söyleyiş bakımından halk şiiri ve âşık edebiyatı geleneğiyle ilişkilidir. Dörtlük düzeni, hece ölçüsü, sade dil, mahlas kullanımı ve sevda üzerine öğüt verici tavır bu bağlantıyı güçlendirir. Şiirin öne çıkan yönü, aşkı matematik diliyle anlatmasıdır. Bu yönüyle şiir, geleneksel sevda temasına farklı bir söyleyiş kazandırır ve sonunda aşkın hiçbir hesaba uymayan, kısmetle tamamlanan bir duygu olduğunu vurgular.